Izložba ALTERANATIVNA CUCA SOKIĆ: CRTEŽI
Gostovanje u Gradskom Muzeju Vršac

U četvrtak, 23. aprila 2026. godine u 18 časova u Gradskom muzeju Vršac biće otvorena izložba „Alternativna Cuca Sokić: crteži“. Nastala je u saradnji Spomen-zbirke Pavla Beljanskog i Narodne biblioteke Srbije u 2024. godini povodom obeležavanja 110 godina od rođenja umetnice, kada je premijerno predstavljena novosadskoj publici u Spomen-zbirci, a zatim je prikazana i u Narodnoj biblioteci Srbije i Muzeju u Smederevu.

Autorke izložbe su mr Milana Kvas, muzejska savetnica i Gorana Stevanović, bibliotekar savetnik, kojima je Udruženje likovnih umetnika primenjenih umetnosti i dizajnera Srbije dodelilo posebno priznanje za idejni projekat i katalog izložbe na prošlogodišnjem 68. Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga. Izložba obuhvata izbor od 151 crteža i lične predmete umetnice na osnovu izuzetnog poklona od porodice Gatalović koja je Narodnoj biblioteci Srbije i Spomen-zbirci Pavla Beljanskog poklonila preko 800 radova na papiru akademika Ljubice Cuce Sokić, a koji iz novog ugla prikazuju izuzetnu stvaralačku ličnost umetnice.

Cilj organizovanja izložbe je da se javnosti predstavi manje poznati deo njenog crtačkog opusa nastalog u periodu od kraja pete do početka osme decenije 20. veka, kao i da se izrazi zahvalnost porodici Gatalović koja je kroz dugogodišnje darivanje dela Ljubice Sokić obema ustanovama, doprinela čuvanju, izučavanju i promovisanju vrednosti nacionalne kulturne baštine. Izložbu prati i bogato ilustrovani katalog prema dizajnu Veljka Damjanovića, dok je autorka dizajna izložbene postavke dr um. Dragana Vilotić.

Veći deo grafičkog materijala iz Narodne biblioteke Srbije sačinjavaju pripremni radovi, skice, probe, vežbe i idejna rešenja kao osnova za buduće umetničke projekte. Svet prirode postaje uporište sa koga se umetnica otiskuje u polje slobodnih likovnih vizura, dok radovi iz drugih grupa motiva funkcionišu kao stilske vežbe u kojima mali vizuelni kadrovi pružaju uvid u kameran i ličan pristup umetnice. Crteži su sistematizovani u tematske celine koje obuhvataju animalističke motive, ženske, muške i dečje portrete i figure, kao i istorijske kostime.

Radovi Cuce Sokić iz Spomen-zbirke Pavla Beljanskog u najvećoj meri pripadaju ciklusu „Šaljivi crteži“ koji otkriva bogatstvo stvaralačkih preokupacija slikarke važnih za izučavanje njenog celokupnog, kompleksnog stvaralaštva. Izbor radova obuhvata period od kraja pedesetih do sredine sedamdesetih godina 20. veka pokazujući sklonost umetnice ka konceptualnom i likovnom eksperimentisanju. Narativni, bogate imaginacije, najzanimljiviji crteži iz ovog ciklusa odnose se na portrete, aktove, figure i figuralne kompozicije koji pokazuju dodirne tačke sa tadašnjim pojavama fantastike i nadrealističkih poetika kao vidovima nove figuracije, odnosno nove predmetnosti u nacionalnim i međunarodnim okvirima.

Realizaciju izložbe omogućili su Ministarstvo kulture Republike Srbije i Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim zajednicama i Grad Vršac.

Ljubica Cuca Sokić
(Bitolj, 14. XII 1914 – Beograd, 9. I 2009)

Slikarka autentičnog, lirskog umetničkog izraza, bogate i duge stvaralačke karijere tokom koje je uticala na formiranje više generacija umetnika, pre svega kao profesorka na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu (1948–1972). Kao ćerki Manojla Sokića, vlasnika i glavnog urednika lista Pravda u kojem je prvi put objavila svoje ilustracije, od detinjstva joj je bio blizak krug beogradskih intelektualaca i umetnika. Umetničku školu u Beogradu upisala je na podstrek Zore Petrović (1930) koja joj je ulila prvu ljubav prema slikarstvu. Po završetku Nastavničkog odseka (1934) i Akademskog tečaja (1936) u Umetničkoj školi, usavršavala se u Parizu (1936–1939), gde je izučavala opuse Sezana, Šardena, Kurbea, Koroa, Bonara, Vijara, Matisa, Braka i Pikasa. Jedan je od osnivača grupe „Desetorica” (1940). Razvila je elegično i intimističko slikarstvo kroz klasične motive – portrete, pejzaže, urbane vedute i mrtve prirode – koji se svojim vizuelnim odlikama uklapaju u uslovno korišćen termin „beogradske škole”. Posle kratkotrajnog perioda strože materijalizacije forme, sredinom i krajem četrdesetih godina prošlog veka, njena dela se postepeno kreću ka sintetičkom beleženju suštine predmeta, pojednostavljenim kompozicijama i stišanoj kolorističkoj gami, posebno od 1952, kada sa Dušanom Ristićem boravi u Parizu. Istančanim likovnim odnosima težila je preciznom definisanju jednostavnog i plemenitog, rafinovanog i humanog karaktera bez naracije, zastupajući poetiku malog, običnog i svakodnevnog. Zapaženi je ilustrator dečjih knjiga i časopisa. Bila je član SANU.